Vocht waar louter lucht hoort te zijn

Vorige keer ging het in deze column over ‘hartkloppingen’. Dit keer wil ik nog even wat langer bij het hart stilstaan. Want met onze kennis over het hart is iets bijzonders aan de hand.

TWENTE - Tijdens mijn opleiding tot arts leerde ik nog dat bij een hartinfarct, de klachten typisch zijn: drukkende pijn op de borst ‘alsof er een olifant op mijn borst ging zitten’ met uitstraling naar de linkerarm, kaak en benauwdheid, misselijkheid met braken. Inmiddels ruim 20 jaar later weten we dat dit beeld vooral klopt voor de blanke man van middelbare leeftijd. 

Vrouwen (van middelbare leeftijd) kúnnen deze klachten wel krijgen, maar meestal ervaren zij veel vagere klachten. Heel moe, niet lekker of lusteloos met pijn in de bovenbuik en een beetje misselijk. Welke klachten mensen met een andere afkomst dan de West-Europese precies hebben, weten we niet zo goed. Ook oudere mensen zullen zich vast presenteren met andere klachten dan hierboven genoemd bij een hartinfarct, maar welke dat zijn moet nog onderzocht worden. De hoogste tijd lijkt me!

Benauwd bij inspanning?

Wat we wel zeker weten, is dat wanneer een hart langere tijd niet goed werkt, het bloed niet meer efficiënt wordt rondgepompt. Het bloed kan niet meer doorstromen en een druk wordt opgebouwd in de vaten vóór het hart. Dat zijn bijvoorbeeld de vaten van de longen. Door de hoge druk wordt vocht uit de bloedvaten in de longen geperst. Daar waar eigenlijk lucht hoort te zijn, loopt nu vocht naar binnen. Hierdoor kunnen mensen benauwd worden. Meestal wordt dit voor het eerst opgemerkt bij inspanning. De conditie van mensen neemt af en ze hijgen al bij kleine stukjes lopen. Dat kan een teken van ‘vocht in de longen’, dus van een slechter werkend hart zijn.

Nachtelijke benauwdheid

Een andere klacht die mensen met vocht in de longen vaak krijgen, is dat ze in de nacht benauwd worden. Bij platliggen stroomt het bloed uit de benen in de longen. Overeind zitten helpt dan meestal, dan zakt alles weer naar beneden en kan er weer lucht in de longen stromen. Mensen die dus ’s nachts wakker worden, benauwd zijn en zich beter voelen als ze een tijdje op een stoel zitten, zouden toch eens naar de longen en naar het hart moeten laten luisteren.

Dikke benen

Tot slot nog de ‘dikke benen’. Meestal ligt de oorzaak van dikke benen in het minder bewegen van de kuitspieren waardoor het bloed niet meer naar boven (hart) wordt gepompt. Dat kan heel vervelend zijn, maar het is doorgaans geen bedreiging. Maar het kan ook aan het hart liggen dat het vocht ook in de benen uit de vaten wordt gedrukt. Zeker als u daarbij ook heeft gemerkt dat u achter uw adem raakt als u zich inspant, is het goed om even langs uw huisarts te gaan om naar de longen en het hart te laten luisteren!’

Ester Bertholet
Ouderengeneeskundige

Meer lezen in het boek dat Ester schreef samen met 170 ouderen en 65 collega’s; ‘Vitaal ouder worden is zo gek nog niet!’